Bütçe Gerçekleşme Oranlarından Kayıt Dışı Ekonomiye

0

Son günlerde yapılan açıklamaya göre, yılın ilk yarısında( Ocak-Haziran ) bütçe açığı 25,2 milyar TL olarak gerçekleşti.

Kaynak: muhasebetr.com

Yukarıdaki tabloda dikkat çekmek istediğim önemli yer, faiz dışı denge rakamlarıdır. Geçen senenin bu yarısında gerçekleşen rakamlar 27.5 milyar TL olurken, 2017 ilk yarısında ise bu rakam 1.8 milyar TL civarındadır. Bu demek oluyor ki faiz dışı fazla (primary surplus)  vermektedir.  Peki, bu faiz dışı fazla dediğimiz şey neye yol açar? Eğer bir ülke faiz dışı fazla veriyorsa,  devletin gelirleri ile yatırım ve harcamaları karşılayabildiği ve biraz da fazla vererek daha az borçlanma ihtiyacı içerisinde olabileceğine vurgu yapar.

Geçen sene bu döneme göre bütçe gelirleri yüzde 8,8, vergi gelirleri ise yüzde 13,7 artış gösterdi. Vergi gelirlerinin artması ekonomimiz açısından olumlu etki yarattı. Nedeni ise, bildiğimiz üzere kayıt dışı ekonomi diğer bir adıyla yeraltı ekonomisi dediğimiz şey çoğunlukla vergiye bağlıdır. Vergi gelirlerindeki artış veya azalış, kayıt dışı ekonomiyi önemli ölçüde etkiler.

Kayıt dışı ekonomi dediğimiz şey ise, kısaca tanımını yapacak olursak; Devlet bilgisi olmadan gerçekleşen ekonomik faaliyetlerdir, diyebiliriz. Ayrıca kayda geçirilmeyen ve denetlenmeyen faaliyetler olarak tanımlandığından GSYH hesaplarına yansımadığı olmuştur. Kayıt dışı ekonominin önünü kesmemiz için bir şekilde vergi gelirlerinde artışı yakalamamız gerekiyor. Şuan ki kayıt dışı ekonomi açısından Türkiye’nin durumuna baktığımızda çok iyi olduğunu söyleyemeyiz. Çünkü bilerek yaptığımız veya yapmadığımız her şey kayıt dışı ekonomiyi besliyor. Fişsiz yaptığınız market alışverişinden tutun, ödenmemiş fazla mesai ücretlerine kadar aklınıza gelebilecek her şey kayıt dışı ekonomiyi artırabilir. Kısaca nedenleri sayacak olursak;

  • Yapılan harcamaların önemli kısmının gider olarak gösterilmemesi
  • Enflasyon artışı
  • Gelir dağılımı
  • Vergi bilincinin olmaması

Bu maddeler artırılabilir. Peki, kayıt dışı ekonomiyi engellemek için önlemler alındı mı? Bu soruya cevabımızı şu şekilde verebiliriz; Alkollü içecek ve sigaralarda bandrollü izlemeye geçilmesi, E-devlet uygulamasının ortaya konması, kayıt dışı ekonomi ile mücadele için koordinatörlük kurulması gibi bunlara benzer örnekler verilebilir.

Türkiye’de kayıt dışı ekonomiyi azaltmak zor ama imkânsız değildir. Doğru önlemler alındığında ciddi bir azalma olabilir.

KAYNAKLAR
bumko.gov.tr/TR,7853/2017-haziran-ayi-butce-gerceklesme-sonuclari.html

Cevap Yaz

Your email address will not be published.