Dış Ticaret Sektörünün içinde Bulunduğu Çıkmaz

0

Ülkelerin içinde bulunduğu ekonomik durumları siyasi politikalarından bağımsız olarak irdelemek mümkün değildir. Hem teorik olarak hem de pratikte ekonomi siyaseti, siyaset de ekonomiyi etkiler. Türkiye açısından da durum farklı değildir. TUİK’ten alınan aşağıdaki resmi verilerine kısaca biz göz attığınızda – 1946 yılından bu yana – rakamların sürekli olarak ithalat lehine fark verdiğini görebilir ve Türk dış ticaretinde kronik bir denge problemi olduğu sonucuna ulaşabiliriz. Diğer bir deyişle ülkemizin mevcut ihracatı, ithalatını karşılamamaktadır; ülkemizin mevcut talebi de yurtiçi arz ile karşılanmamaktadır.

İhracat İthalat Dış ticaret dengesi
Exports Imports Balance of foreign trade
Yıllar Value (Bin $ -Thousand $) Value (Bin $ -Thousand $) Value
1923 50 790 86 872 – 36 082
1924 82 435 100 462 – 18 027
1925 102 700 128 953 – 26 253
1926 96 437 121 411 – 24 974
1927 80 749 107 752 – 27 003
1928 88 278 113 710 – 25 432
1929 74 827 123 558 – 48 731
1930 71 380 69 540 1 840
1931 60 226 59 935 291
1932 47 972 40 718 7 254
1933 58 065 45 091 12 974
1934 73 007 68 761 4 246
1935 76 232 70 635 5 597
1936 93 670 73 619 20 051
1937 109 225 90 540 18 685
1938 115 019 118 899 – 3 880
1939 99 647 92 498 7 149
1940 80 904 50 035 30 869
1941 91 056 55 349 35 707
1942 126 115 112 879 13 236
1943 196 734 155 340 41 394
1944 177 952 126 230 51 722
1945 168 264 96 969 71 295
1946 214 580 118 889 95 691
1947 223 301 244 644 – 21 343
1948 196 799 275 053 – 78 254
1949 247 825 290 220 – 42 395
1950 263 424 285 664 – 22 240
1951 314 082 402 086 – 88 004
1952 362 914 555 920 – 193 006
1953 396 061 532 533 – 136 472
1954 334 924 478 359 – 143 435
1955 313 346 497 637 – 184 291
1956 304 990 407 340 – 102 350
1957 345 217 397 125 – 51 908
1958 247 271 315 098 – 67 827
1959 353 799 469 982 – 116 183
1960 320 731 468 186 – 147 455
1961 346 740 507 205 – 160 465
1962 381 197 619 447 – 238 250
1963 368 087 687 616 – 319 529
1964 410 771 537 229 – 126 458
1965 463 738 571 953 – 108 215
1966 490 508 718 269 – 227 761
1967 522 334 684 669 – 162 335
1968 496 419 763 659 – 267 240
1969 536 834 801 236 – 264 403
1970 588 476 947 604 – 359 128
1971 676 602 1 170 840 – 494 239
1972 884 969 1 562 550 – 677 581
1973 1 317 083 2 086 216 – 769 133
1974 1 532 182 3 777 501 -2 245 319
1975 1 401 075 4 738 558 -3 337 483
1976 1 960 214 5 128 647 -3 168 433
1977 1 753 026 5 796 278 -4 043 252
1978 2 288 163 4 599 025 -2 310 862
1979 2 261 195 5 069 432 -2 808 236
1980 2 910 122 7 909 364 -4 999 242
1981 4 702 934 8 933 374 -4 230 439
1982 5 745 973 8 842 665 -3 096 692
1983 5 727 834 9 235 002 -3 507 168
1984 7 133 604 10 757 032 -3 623 429
1985 7 958 010 11 343 376 -3 385 367
1986 7 456 726 11 104 771 -3 648 046
1987 10 190 049 14 157 807 -3 967 757
1988 11 662 024 14 335 398 -2 673 374
1989 11 624 692 15 792 143 -4 167 451
1990 12 959 288 22 302 126 -9 342 838
1991 13 593 462 21 047 014 -7 453 552
1992 14 714 629 22 871 055 -8 156 426
1993 15 345 067 29 428 370 -14 083 303
1994 18 105 872 23 270 019 -5 164 147
1995 21 637 041 35 709 011 -14 071 970
1996 23 224 465 43 626 642 -20 402 178
1997 26 261 072 48 558 721 -22 297 649
1998 26 973 952 45 921 392 -18 947 440
1999 26 587 225 40 671 272 -14 084 047
2000 27 774 906 54 502 821 -26 727 914
2001 31 334 216 41 399 083 -10 064 867
2002 36 059 089 51 553 797 -15 494 708
2003 47 252 836 69 339 692 -22 086 856
2004 63 167 153 97 539 766 -34 372 613
2005 73 476 408 116 774 151 -43 297 743
2006 85 534 676 139 576 174 -54 041 498
2007 107 271 750 170 062 715 -62 790 965
2008 132 027 196 201 963 574 -69 936 378
2009 102 142 613 140 928 421 -38 785 809
2010 113 883 219 185 544 332 –  71 661 113
2011 134 906 869 240 841 676 –  105 934 807
2012 152 461 737 236 545 141 –  84 083 404
2013 151 802 637 251 661 250 –   99 858 613

Kaynak : www.tuik.gov.tr/istatistikigöstergeler/disticaret/yıllaragöredisticaret

Erişim : 19/12/14

Hal böyleyken, sektörde ithalat kanadı daha yoğun olmak üzere dış ticaretçilere giderek artan bir talep olduğu açıktır. Eskiden farklı bölümlerden mezun kişiler sektörde istihdam edilirken 2000’li yıllardan itibaren özel üniversitelere eklenen lojistik bölümleri ile artık teoriden başlayarak kişilerin bu şekilde yetiştirilmesi ve profesyonelleştirilmesi hedeflenmiştir.

Rakamlar bu şekilde bir önemi vurguluyorken pratikte işler biraz daha sıkıntılı yürüyor ne yazık ki. Zira hükümet politikaları gereğince dış ticaretteki dengesizliği gidermek adına çeşitli politikalar yürürlüğe konuyor ancak sorun o kadar köklü ki, sonuca varmak mümkün değil. Yani demem o ki; sektörde hem ithalat personeline ihtiyaç var, hem de ithalatın azaltılması için bir baskı var. Görünen o ki, zaten stresli ve riskli bir görev yürüten dış ticaret uzmanları bu çelişkiler kalıcı ve yapıcı çözüme kavuşturulmadığı müddetçe giderek esmerleşen günlerde görev ifa etmeye mecbur kalacaklar. Aydınlık günler “umarım” yakındır…

Cevap Yaz

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.