Ekonomik Büyüme Üzerine

2

Büyüme nedir? İktisadi bir tanım yapmak istersek, bir ülkenin  ’sının bir yıldan ötekine artması haline verilen addır diyebiliriz. Ayrıca ekonomik büyümenin boyutunu anlamak için nominal büyüme ve reel büyüme oranlarına bakmamız gerekir. Bu iktisadi terimleri kolayca anlamak için basit bir örnek verilebilir. Varsayalım ki 2015 yılında 1000 ekmek, 500 şişe süt ve 250 kg un üretilmiş olsun. Ekmeğin tanesi 1 TL, sütün şişesi 1,5 TL ve unun kilosu da 3TL olsun.  2015 yılının GSYH’ni hesaplamak için ürettiğimiz ürünlerle satış fiyatlarını çarpıp toplamamız gerekir. Bu durumda

2015 yılı GSYH = (1000*1) + ( 500*1,5) + ( 250*3) = 2.500 TL
2016 yılında ise 1500 ekmek, 550 şişe süt ve 300kg un üretmiş olalım. Ekmeğin tanesi 1,5 TL, sütün şişesi 2 TL, unun kilosu da 4 TL olsun. 2016 yılının GSYH ise;

2016 yılı GSYH = (1500*1,5) + ( 550* 2) + ( 300*4) = 4.550 TL
Şu duruma bakarsak bir artış olduğunu görebiliriz. Hatta 2016 yılında bir önceki yıla göre yüzde 82 oranında büyümüştür diye bir yorumda yapabiliriz. Peki, bu oranlar ne derecede doğru? Yukarıda bahsettiğim iki terim vardı. Biri nominal büyüme oranı ve diğeri reel büyüme oranıydı. Biraz önce bulduğumuz yüzde 82’lik büyüme nominal büyümedir. Yani nominal büyümenin içinde fiyat artışları da var diyebiliriz. Nominal büyüme bize ekonominin gerçekte ne kadar büyüdüğünü göstermez, gerçek orana ulaşmamız için reel büyüme oranını bulmamız lazım. Bunu bulmak içinde GSYH’nı fiyat artışlarından ayrıştırmamız gerekir.  Buna göre;

2016 yılı GSYH = (1500*1) + (550*1,5) +( 300*3) = 3.225 TL
Şimdi gerçek büyüme oranını bulabiliriz. 2016 yılı reel (gerçek) büyüme oranı yüzde 29’dur. Bunlarla paralel gidecek olursak kişi başı GSYH oranını şu şekilde bulabiliriz. Varsayalım ki 2015 yılında ülkede 5 kişi vardı. Bu durumda kişi başı GSYH 500 TL olur. 2016 yılında ise kişi sayısı 7 olsun, bu sefer de kişi başı GSYH 650 TL olur. Bu bulduğumuz sonuç yine nominal değeri gösterdiğinden reel miktarı bulmamız gerekir. Reel rakam ise 460 TL civarında olur. Nominal olarak yüzde 3’lük bir artış olurken, reel olarak bir azalma meydana gelmiştir.

TÜRKİYE’NİN DURUMU?
Türkiye içinde aynı şekilde bir yaklaşım ile sonuç elde edebiliriz. Kişi başı reel GSYH’ na bakarak belirli kıyaslamalar yapılabilir.

TÜRKİYE GSYH BÜYÜME ORANLARI (YÜZDE) VE FERT BAŞINA GELİR (DOLAR)
YIL ESKİ SERİ BÜYÜME YENİ SERİ DEĞİŞİM ESKİ SERİ KİŞİ BAŞI GELİR YENİ SERİ KİŞİ BAŞI GELİR
2003 5,3 5,6 4.565 4.698
2004 9,4 9,6 5.775 5.961
2005 8,4 9,0 7.036 7.304
2006 6,9 7,1 7.597 7.906
2007 4,7 5,0 9.247 9.656
2008 0,7 0,8 10.444 10.931
2009 -4,7 -4,7 8.561 8.980
2010 9,2 8,5 10.079 10.560
2011 8,8 11,1 10.444 11.205
2012 2,2 4,8 10.497 11.588
2013 4,2 8,5 10.822 12.480
2014 3,0 5,2 10.404 12.112
2015 4,0 6,1 9.285 11.014
2016 2,9 10.807
2017* 5,0 10.513
* İlk Çeyrek Verisi

Görüldüğü gibi tabloda inişler çıkışlar var. Bu elbette olacaktır. Kısaca toparlayacak olursak eğer, üniversite hocamın kitabında bahsettiği gibi ’’ reel artışı dikkate almamız fiyat değişmelerinin gözden kaçmamasını sağlayacaktır; eğer fert başına gelir artışları bir şişkinlik ise yani fiyat artışlarından başka bir şey değilse bunun da kalkınma bakımından bir anlam ifade etmeyeceği açıktır. O halde fiyat artışları da yapılan hesaplamalar da göz önünde bulundurulmalıdır.‘’

KAYNAKLAR

ERTÜRK, Emin.; İktisat: Kavram, İlke, Politika , Aktüel Yayınları, 2011 , s.412
esfenderkorkmaz. com/ekonomik-gostergeler/ekonomik-gostergeler.html

2 Yorum
  1. Bülent Aydın says

    Ebru hanım, ekonomik büyümeyle ilgili, nominal büyüme ve reel büyüme oranları bu kadar açık ve anlaşılır bir şekilde anlatılabilirdi. Teşekkürler…..

    1. ebruucyol says

      çok teşekkür ederim değerli yorumunuz için.

Cevap Yaz

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.