Genel Hatlarıyla Ülkemizde Vergi

0

Devlet eliyle yapılan yatırımların, yaklaşık %88’lik kısmını vergilerden sağlanan gelirler oluşturur. Aşağıdaki grafikte, genel bütçe gelirlerinden verginin ne kadar paya sahip olduğunu yıllar geçtikçe kademeli olarak arttığını görebilirsiniz.

butce geliri

Mayıs 2015 itibariyle, bütçemiz fazla vermiştir. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de yaptığı basın açıklamasında bu fazlanın vergi gelirleri sayesinde olduğunu belirtmiştir.

Ülkemizde vergi gelirleri genel olarak dolaylı toplanmaktadır. Dolaylı vergi oranımız yaklaşık olarak %70 iken dolaysız vergilerden aldığımız pay %30. Dolaysız vergi oranlarının yüksek olduğu ülkeler gelişmiş ülkelerdir. Bu kanıya göre ülkemizin hangi kümede olduğu aşikar.

Bunlar da kendi içlerinde birçok kaleme ayrılmaktadır. Öncelik olarak gelir vergisini inceleyelim.

“Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2015 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

12.000 TL’ye kadar 15%
29.000 TL’nin 12.000 TL’si için 1.800 TL, fazlası 20%
66.000 TL’nin 29.000 TL’si için 5.200 TL, (ücret gelirlerinde 106.000 TL’nin
29.000 TL’si için 5.200 TL), fazlası
27%
66.000 TL’den fazlasının 66.000 TL’si için 15.190 TL, (ücret gelirlerinde
106.000 TL’den fazlasının 106.000 TL’si için 25.990 TL), fazlası
35%

oranında vergilendirilir. “

Basit bir örnek yapacak olursak, brüt 1.201 TL asgari ücretle çalışan bir işçiden %15 gelir vergisi olarak 63 TL kesilmektedir. Diğer kesinti kalemleriyle toplamda 252 TL kesinti yapılarak, işçinin eline 949 TL geçmektedir.

Bir diğer kalem olan Kurumlar Vergisi ise %20 dir. Kanunda ;

  1. Sermaye şirketleri.
  2. İktisadî kamu kuruluşları.
  3. Dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmeler.
  4. İş ortaklıkları.
  5. Kurum kazancı, gelir vergisininkonusuna giren gelir unsurlarından oluşur.

Şeklinde ifade olunmuştur.

Gelir vergisine göre yüksek olarak yorumlanan kurumlar vergisinden elde edilen gelir ise bir hayli düşüktür. Aşağıdaki grafikte vergi paylarını görebilirsiniz.

vergi gelirleri

Bunun nedeni tabi ki şirketlerin giderlerini yüksek göstermeleri ve borçla-krediyle faaliyet gerçekleştirmeleridir.

Halk arasında dolaşan muhasebe oyunlarını bilmeyen yoktur. Gerisini açıklamaya lüzum yok.

Bir başka kalem özel tüketim vergisidir. Bu vergi genelde lüks sayılabilecek nihai mallardan alınır. Lakin ülkemizde diş fırçasından bile alınmaktadır. Yukarıdaki grafikte görebileceğiniz gibi vergi gelirindeki en büyük paya sahiptir.

Doğrudan yabancı yatırımcıyı ülkemize çekmek için ülkemizin güttüğü bazı vergi muafiyet politikaları var. Bir anlamda işe yarıyor gibi gözüken bu politikanın devamı ve büyüklüğü, yerli yatırımcıya rekabet şansı bırakmayıp, özellikle KOBİ’lere ciddi zararlar veriyor.

Ülkemiz vergi toplama konusunda ne yazık ki gerektiği kadar iyi değil. Bunda işini iyi bilen muhasebeciyi mi suçlamak gerekir, olmayan gider gösteren şirketi mi suçlamak gerekir, vergi kaçıran vatandaşı mı suçlamak gerekir orası bilinmez ama vergi politikasında ciddi reform yapılması gerekiyor.

Ülke halkı olarak kime sorsanız, vergiden dert yanıyor. Elektrik faturalarında bir dönem çıkan “K.K.” bedeli büyük skandala neden olmuş ve vatandaşta ciddi soru işaretleri oluşturup devlete olan güveni sarsmıştır. İnsanlar haklı olarak sorumlu olmadıkları bir şeyin bedelini ödemekten kaçınıyorlar. Bu sadece bu konuyla alakalı değil, verginin her türlüsünde haksız bir hüküm varsa masaya yatırılıp halkın sorunları dinlenerek ona göre karar alınmalıdır. Dolaysız vergi oranlarının artması, ülke GSYİH oranının artmasını sağlayıp tüketime yukarı yönlü baskı yapacaktır. Belirli kesimlerden alınan vergiler azaltılmalı, gerekirse muaf tutulmalıdır. Türkiye’de ne yazık ki gelir dağılımı adaletsiz. Sadece buna göre inceleme yaparsak, koyulan sabit vergi ülke içinde yer alan uçurumu büyütmektedir.

Her şeye rağmen vergimizi vermekten kaçınmamalı, üzerimize düşen vatandaşlık görevimizi layıkıyla yerine getirmeliyiz. Bir sözle yazımı bitirmek istiyorum.

“Nefestir insanı yaşatan, vergidir devleti kalkındıran. “

Cevap Yaz

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.