Para Ekonomi Blogu Borsa Dolar Euro Altın Pazarlama Reklam Haber analiz Paranomist iibf iktisadi bilimler fakültesi Haberleri ingilizce makaleler piyasalar

Havalimanlarında Ürünler Neden Daha Pahalıdır?

0

Finansal sisteme karşı kin veya sevgi beslemeden önce, onu anlamaya çalışmak bence daha rahatlatıcıdır. Sosyal bilimlerin; siyasetin, sosyolojinin, psikolojinin ve özellikle ekonominin doğru anlaşılma yönünde büyük bir problemi vardır. Nitekim bu duruma tıp bile dahil diyebiliriz. Sonuçta doktora hangi ilacı yazmasının gerektiğini söyleyen hasta sayısı hiç de azımsanmayacak ölçüde fazladır, diye tahmin ediyorum. 

Hangimiz para kullanmıyoruz ya da hangimiz hasta olmadık? Herkesin oy kullanma hakkı var. Hatta son verilere göre ülkenin yüzde 2’si de geçimini doğrudan ürün satışına borçlu, esnaf. E tabii ki hasta olduk diye 6 sene tıp eğitimi alacak veya konu hakkında makale okuyacak değiliz. Mahallenin bakkalı da ürün geliştirme, strateji, fiyatlama taktikleri üzerine çalışmalar yapacak değil, zaten bunları yapıyor değil mi? Hasta olan biri iyileşiyorsa, mahallenin bakkalı süpermarkete yenilmiyorsa konusuna hakimdir diyebilir miyiz?

Benim naçizane fikrim, sosyal bilimcilerin işi kimseye işini öğretmek olmamalı. Bir bilim adamı gibi ortaya kesinlikle (gürültüden arındırılmış) tezler sunmak olmalı. İşte o zaman pratikle teorinin çatışmadığı tam tersi birbirini beslediği sağlıklı bir ortam oluşturulabilir.

Geçen gün Facebook’ta bir yoruma rastladım. Aynı zincir marketlerin havalimanındaki ürünleri daha pahalıya satmasını fırsatçılık ve hata olarak görüyor, bu yüzden de bu firmaları suçluyordu.

Yanlış soruyu sorarak doğru cevabı bulmak maalesef mümkün değil. Burada da doğru soru şu olmalı: Neden olması gerekenden 3 kat fazlaya satış yapmalarına rağmen batmıyorlar?

Küçük bir fikir yürütme ile şunu hepimiz söyleyebiliriz. Havalimanında suyu 3 liraya satan bir firma şehir içinde de suyu aynı fiyata satmak istemez mi? Sonuçta her esnafın amacı daha fazla kar edebilmektir.

Fiyatlar, katı bir regülasyon (Devlet tarafından düzenleme) olmadığı müddetçe arz talep dengesi çerçevesinde belirlenir. Bir ürünün fiyatı yükselirse ondan daha az tüketmek isteriz. Sonuçta bir dükkan bir anda aynı hamburgeri 100 liradan satmaya başlarsa müşterilerinin çoğunu kaybedecektir. Bir ürünün fiyatının o ürünün tüketim talebine olan etkisine fiyat talep esnekliği denir. Sorumuzun cevabı da tam olarak bu. Havalimanında bir tüketicinin fiyat talep esnekliği 0’a yakındır. Türkçesi, malın fiyatı ne olursa olsun o maldan tüketmeniz zorunluysa başka bir alternatifiniz yoktur. Yani havalimanındaki her dükkan aslında bir tekeldir. Peki o halde neden fiyatlar daha da yüksek değil? Bunun sebebi tekel de olsa insanların olabilecek en düşük tüketim miktarına inmesi eğilimi gözlenebilir. Örneğin suyu 1000 liraya içmek yerine musluktan içmeyi deneyebilirsiniz. İşlerin hangi raddede en karlı olacağı bir denklem vasıtasıyla çözülür ve işte karşınızda yeni havalimanı fiyatları.

Ayrıca bu esneklik işi turistlerin amiyane tabirle kazıklanmasının altında yatan sebeptir. Bu noktada da aslında 100 liralık hamburgeri tüketmek istemeseniz de hayatınız boyunca bir daha orada hamburger yeme fırsatınız olmayacaksa, hamburgerinizin tadını çıkarabilirsiniz. Normal şartlarda rahatlıkla ikame edebileceğiniz birçok ürünü, turistik bir seyahatteyken talep edersiniz. Fiyat değişimlerine verdiğiniz tepki yine normal şartlardan daha azdır. Sonuçta tek seferlik harcama, bir daha mı geleceksiniz?

Kabataş Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra Galatasaray Üniversitesi İktisat bölümünde öğrenimini sürdürmektedir. İlgi duyduğu konular oyun teorisi, zaman serileri, sermaye piyasaları, algoritmik işlemler ve ekonomi yayıncılığı.

Cevap Yaz

Your email address will not be published.