İslam Ekonomisinin Ağır İlerleyiş Süreci

0

İslam coğrafyası olarak adlandırdığımız Ortadoğu, Arabistan Yarımadası ve Orta Asya’da, ekonominin dışa bağımlı olduğu görülür. Özellikle enerji, altyapı, telekomünikasyon yatırımları için yabancı uyruklu şirketler seçilir. Yollar yapılır, caddeler düzenlenir, alışveriş merkezleri kurulur, yüksek binalar, gökdelenler hızla yükselir, yeşil park alanları oluşturulur, gümrük vergisi düşürülür, ithal mal girdisi artar, milli gelir seviyesi yükselir fakat gelir eşit dağılmaz. Ülke gözle görülür bir gelişme sergiler dışa karşı. Batılı ülke izlenimi verilmeye başlanmıştır artık.

Olayın bir de iç boyutuna bakarsak, gelişmenin aslında yüzeysel ve başkasının, bir yabancının eliyle yapıldığını görürüz. Bu yatırımların finansmanı için ülke borçlanmak durumunda kalır. Çekilen kredinin finansmanını yeraltı kaynaklarından temin etmek için işletmesi yine yabancı şirkete verilir. Böylece kendince gelişmekte olan ülke konumuna giren ülke, aslında farkında olmadan içinden çıkılamayacak bir labirente girmiştir.

Yukarıda bahsettiğim kabaca ekonomik gelişme sürecini tüm Arap ülkeleri yaşıyor. Ülkemiz de aslında bir nevi bu statü içerisinde yer almaktadır. Milli gelir seviyemiz her ne kadar gelişme gösterse de gelir dağılımı oldukça uçurum içermektedir. Trafiğe baktığımızda lüks ve yeni model araçlar bir hayli fazladır. Lakin çoğunluğu kredili veya ipoteklidir.

Ülkemizde gayrimenkul fiyatlarına son yıllara baktığımızda artış görüyoruz. Bankaların cazip faiz ve uzun vadeli kredileri insanları konut almaya iten öncelikli bir sebeptir. Şuanda emlak balonu şişmektedir. Önümüzdeki yıllarda, ABD’de patlak verip dünyayı sarsan 2008 krizinin, küçük çaplısını ülkemizde göreceğiz gibi duruyor. BDDK, kredi kartlarına önlem olarak asgari ödeme tutarını, bankaların batmasını engellemek için zorunlu karşılıkları yükseltse de tüketici yapacağından geri kalmıyor. Tasarruf oranları, devletçe istenilen seviyeye çekilemediğinden, dış finansman aracılığı ile sağlanan yatırım ister istemez ufak bir dalgalanmada ülkemizde deprem etkisi yaratıyor. Tüketim azaltılmadığı gibi kademeli olarak artıyor.

Avrupa’nın zamanla, ağır ağır gelişip, rayına oturan ekonomisine karşın, doğu ülkeleri bir anda o gelişmişlik seviyesine ulaşmak için çalışmakta ve bu da bir çok sosyal, kültürel, ekonomik sorunlara yol açmaktadır. İslam ülkelerince modern kapitalizm olarak adlandırılan bu ekonomik gelişme sürecini yakalamak oldukça zordur. Olayın kökenine indiğimizde, Protestan ülkelerde (Hollanda, İngiltere), kapitalizm ivme kazanmıştır. Katoliklerin eğlenceye, zevk sefeya, balolara, lüks eşyalar alıp tüketimlerine karşın, Protestan mezhep, bundan uzak durmayı amaçlar. Bu da mezhep üyelerinin tasarruflarının artmasına, böylece sermaye artışına yol açar. Beraberinde ise bu tasarruflar yatırıma dönüşerek ülkenin kalkınmasında yapı taşı olur. Avrupa’da yıllarca sürmüş olan bu süreç haliyle Avrupa dışı ülkelerde bir anda gelişemez. Zaten gelişemediği için ülke kredi ile finansman sağlıyor.

İslami ülkelerde bir diğer ekonomik gelişmeyi durdurucu etki faizdir. Nüfusun çoğunluğu muhafazakar olan ülkemizde, mevduat faizleri ne kadar fazla olursa olsun, kişiler için öncelik tasarruf aracı altın olmuştur. Bu da genelde yastık altı tabiri ile hane halkında kalmaktadır. Yatırıma dönüşmeyen, elde kalan, dolaşımda olmayan tasarrufun da devlete bir faydası yoktur. Bunu bilen devletimiz, yatırım olarak “Bireysel Emeklilik Sistemi” ni uygulayarak, yatırım finansmanını olabildiğince yerli kaynaktan sağlamayı amaçlamaktadır.

Ekonomik bağımsızlık, yüksek tasarruf oranı istiyorsak, finansal okuryazar olup, yerli tüketime alışmalı, ihtiyaçtan fazlasını almamalıyız. Kredi kartı sayımızı azaltmalı, olmayan paramızı harcamaktan kaçınmalıyız. Sosyal statü kaybı endişesi nedeniyle yapılan harcamalar tüketiciyi borç batağına sürüklemekten başka işe yaramamaktadır.

Batılılaşma sürecini iyice idrak etmeli, ne yönde gelişeceğimizi bilerek hareket etmeliyiz.

Cevap Yaz

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.