Klasik İktisat ve Gelişim Süreci

0

Klasik iktisat 1776 ve 1843 yılları arasında yaşanan iktisadi gelişmeleri etkileyen ve Batı’ya hâkim olan iktisadi düşünce akımıdır. Açıkçası bu dönemler 1776 da klasik iktisadın temel kurucusu olan Adam Smith’in önemli eseri olan “Ulusların Zenginliği” ile başlamış ve 1843 John Stuart Mill tarafından yayınlanan “Siyasal İktisadın İlkeleri” eseri ile son bulmuştur.

İktisadi faaliyetler ve gelişim süreci Avrupa’da 16.yüzyıldan başlanarak Merkantilist iktisat akımının temel ilkelerine göre ilerlemiştir. Uygulanan merkantilizm yani ticari kapitalizm 18. Yüzyıl ortalarında kurumsallaşmış ve liberalleşme başlamış sanayinin gelişmesi ile merkantilist politikalar işlevsiz yapıya gelmiştir. Bu yüzyılın sonunda Ortaçağın kapalı ekonomisinin yerine dışa açık ve uluslararası ticaret temelli bir iktisadi süreç başlamıştır.

18. yüzyıl ortalarından sonra Amerika kıtasının keşfedilmesi yeni hammadde kaynaklarının bulunmasını sağlamış, ulaşımla ilgili birçok yenilik olmuş, deniz ve demir yolu taşımacılığı gelişmiştir. İngiltere’de buharlı makinenin keşfedilmesi ve üretimde önemli hale gelmesi, üretim yöntemlerinin gelişmesine daha hızlı ve düşük maliyetle üretim yapılmasına zemin oluşturmuştur. Tüm bu gelişmeler üretim kavramına uluslar arası bir boyut kazandırmıştır. İngiltere başta olmak üzere Batı Avrupa ülkelerinde üretilen tüm mallar bu ülke dışından temin edilen emek güzcüyle üretilmiştir.

Nüfusta yaşanan artışlar gıda maddelerine olan talebi arttırmış ve bu yüzyılda küçük tarım işletmelerinin birleştirilmesiyle büyük çaplı işletmeler kurulmuştur.

1776-1848 arasında dünyanın hem siyasi hem de iktisadı gelişiminde önemli değişimler yaşanmıştır. Tarım kesiminde önemlim değişimler olmuştur. Aristokrasi kesiminin sınırlı bir bölümü toprak mülkiyetini ele geçirmiş ve küçük işletmeler topraklarını terk etmek ve büyük yerleşim yerlerine, sanayinin hızlı geliştiği kesimlere göç etmek durumunda kalmıştır. Hızlı gelişen kentlerde ise mülk sahibi ve emek gruplarından dolayı işçi sınıfı kavramı doğmuştur. Aynı zamanda bu sınıf İngiltere’de Sanayi Devrimi’nin yaşanmasında etkili olmuştur. Büyük çaplı işletmeler ölçek ekonomisinden yararlanarak hem gıda üretimini hem de üretimlerinin kaliteli olmasını sağlamışlardır. Tarımda geleneksellik terk edilmiş ve modern tarımsal üretim anlayışı gelişmeye başlamıştır. Yaşanan tüm gelişmeler uluslar arası ticari faaliyetlerin gelişmesini sağlamıştır.

Tüm bu gelişmeler başta Adam Smith olmak üzere tüm Klasik İktisatçıların yaşadıkları dönem olarak onların iktisadi ve siyasi anlamdaki bakış açılarını belirlemiştir. Dünyanın iktisadi ve politik sürecini etkileyen gelişmeler olmuştur. Batı Avrupa’da liberal bir iktisat anlayışının faydaları ve etkilemeleri görülmüştür.

  KLASİK İKTİSADIN TEMEL İLKELERİ

1.Klasik iktisatçılara göre devlet olmalı ancak görevleri çok belirleyici olmamalı yani sınırlandırılmalıdır. Onlara göre devletin görevlerinin artışı ülkenin maliyetini olumsuz etkiler masrafı artırır. Devlet, hem iç hem de dış ticarete müdahale etmemelidir.

 

2.Klasikler iktisadi faaliyetleri etkileyen, yönlendiren doğal yasaların varlığına inanmaktadır. Doğal denge sadece fiziki hayatta değil iktisadi yaşamda da vardır. Bu nedenle devlet doğal düzene karışmamalıdır.

3. Klasik iktisadın en çok önem verdiği konuların başında bireyin özgür olması gelmektedir. Bireyin sağlıklı ve nitelikli bir birey olması onun özgürlüğü ile mümkün olabileceğini savunmuşlardır.

4. Toplumun refahının sağlanabilmesi için iş birliğinin önemini vurgulamışlardır.

5. Bireylerin faydalarının en yüksek düzeyde olması savunulmuştur çünkü bireylerin teker teker hepsinin faydası tüm toplumun faydasını oluşturmaktadır.

6. Serbest rekabetin önemini vurgulamışlardır ve piyasanın gelişmesi için gerekli görmüşlerdir.

7.Klasiklere göre paranın sadece bir değişim aracı olduğu kabul edilmiştir.

8.Klasik iktisadi düşüncenin teorideki varsayımları genel olarak üretim ve rekabet üzerine yoğunlaşmıştır.

Cevap Yaz

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.