Savunma Sanayi Neden Önemlidir?

0

Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde yaşanan istikrarsız büyüme oranları ekonomiyi kırılgan hale getirmekte kaynaklarda etkin olmayan kullanımlar söz konusu olabilmektedir. İstikrarsız büyüme oranlarının ekonomiye etkilerine bakılacak olursa; yüksek reel faiz oranına neden olmaları, portföy amaçlı yabancı sermayenin girişi, dış ticaret ve bütçe açıkları, oynak döviz kuru ve yüksek enflasyon gibi makro ekonomik sorunların en önemli etkileridir.

Tüm bu etkilerin altında yatan bir diğer neden kamu kesimi finansman açıklarıdır. Bu açıklar kamu gelirlerinin kamu harcamalarını karşılayamaması ve harcamaların aşırı boyutlara ulaşmasından kaynaklanmakta, ekonomik büyüme oranını etkilemektedir. Literatürde yer alan görüşlere göre kamu harcamalarındaki artışın ekonomik gelişmenin sonucu olarak ortaya çıktığını öne süren Wagner Yasası ile ekonomik büyümeyi kamu harcamalarındaki artışa bağlayan Keynesyen düşüncenin incelenmesi gerekir.

Devletin yaptığı savunma harcamaları, egemenlik ve ulusal varlığın devamını sağlayan harcamalar olduğu gibi aynı zamanda iç ve dış güvenliğinde sağlanması için yapılan harcamalardır. Ülkeler bütçeden pay ayırdıkları savunma harcamalarını kendi amaç ve isteklerine göre belirlemede serbesttirler. Savunma harcamalarının hangi kalemlerden oluşması gerektiği konusunda bir fikir birliği sağlanmamış olmakla birlikte, bu oran ülkenin sosyo-ekonomik yapısına göre değişmektedir. Ayrıca savunma harcamalarının düzeyi tanımı birçok ülkede devlet sırrı olarak görüldüğü için bu konuda yapılan çalışmalarda savunma harcamalarının kalemlerinin tanımlanması ve savunma harcamalarına ilişkin veri setinin toplanması gibi sorunlarla karşılaşılmaktadır.

Ülkelerin savunma harcamalarının GSYİH içindeki payı azımsanamayacak kadar fazladır. Bu nedenle savunma harcamaları, kaynakların daha etkin bir alanda kullanılmalarına karşın fırsat maliyeti oluştururlar. Savunma harcamalarının iktisadi etkileri son yıllarda sıkça araştırılan bir konu haline gelmiş olsa da savunma harcamalarının ekonomik büyüme üzerine etkisi konusunda tam bir görüş birliğine varılamamıştır.

Etkiyi savunma harcamalarından ekonomik büyümeye doğru ve pozitif olduğunu iddia edenler, bunu Keynesyen efektif talep, gelir-harcama hipotezine dayandırmaktadırlar. Savunma harcamaları da kamu harcama kalemlerinden birini oluşturduğu için, toplam talebin genişlemesi yoluyla daha fazla istihdama, üretime, yüksek karlılık oranlarına; bu nedenle de daha yüksek yatırıma yol açacağı için oluşan çarpan etkisiyle birlikte ekonomik büyümeyi etkilemektedir. Bu görüşün tam tersi olan savunma harcamalarıyla ekonomik büyümenin negatif ilişkili olduğunu savunanlar ise genellikle kamu harcamalarının ekonomi üzerinde yarattığı dışlama etkisi üzerinde durmaktadırlar. Böylece ekonomik büyümeyi etkileyen özel yatırımlar dışlanmaktadır. Bu nedenle de,   kamu harcamalarına ayrılan bütçenin daha verimli alanlara yönelik yatırım yapılması için gerekli altyapıyı hazırlamaktadır.

Savunma sanayisine uzun yıllardır yatırım yapan Türkiye’nin savunma harcamalarının büyüme üzerindeki etkisinin Wagner yasası çerçevesinde incelenmesi bu çalışmanın amacını ortaya koymaktadır.

Cevap Yaz

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.