Türk Lirası Uzlaşmalı Döviz Alım-Satım İşlemi Kur Artışına Nasıl Etki Yapacak?

0

Vadeli döviz alım-satım işlemlerinin tanımına değinecek olursak bir para biriminin diğer bir para birimi karşısında önceden belirlenen bir vade sonunda o paranın gelecekteki değerini bugün itibarıyla verilen fiyat üzerinden yani anlaşılan fiyattan alma veya satma yükümlülüğü getirmesi şeklindedir.

Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB), bugün yaptığı döviz ihalesiyle (20.11.17), son dönemde piyasalara yönelen döviz volatilitesine karşı Türk Lirası (TL) Uzlaşmalı Vadeli Döviz Alım-Satım İhaleleri’ne başladı. Buradaki temel amaç hem yükselen dövizin bir miktar azalmasını sağlamak hem de yükselen kur nedeniyle borç yükü artan reel sektöre destek olmaktır.

TL Uzlaşmalı Vadeli Döviz Alım-Satım işlemlerinin esasını tarafların yani Merkez Bankası ve bankaların anaparalarının el değiştirmediği ve TL cinsinden nakdi olarak uzlaşıldığı bir platform olarak söyleyebiliriz. Bu tip alım satım işlemleri, küresel finansal piyasalarında sıkça kullanılan ve son dönemde piyasalarda payı artan bir işlem olarak görülmektedir. Vadeli döviz alım satım işlemlerinin temel amaçlarını şu şekilde sıralayabiliriz.

  1. Reel sektörde yer alan firmaların önceden yaptıkları yabancı para cins borçlarından kaynaklanan kur risklerine karşı finansal koruma sağlamak
  2. Yine firmaların ara dönem döviz ödemelerine karşı korunmasını sağlamak
  3. Yakın dönem içerisinde yabancı para cinsinden yapılan borçların anapara ödemelerine karşı korunması
  4. Ülke içerisindeki yabancı yatırımcıların kullanılan yerel para birimindeki pozisyonlarını kur risklerine karşı korumak yani Hedge istekleri

Merkez Bankası, yapılan bu işlemde döviz satan pozisyonunda iken ihaleyi kazanan bankalar döviz alan pozisyonunda olmaktadır. Bankalar, Merkez Bankası’ndan sağladıkları dövizleri, döviz kur riskine karşı finansal koruma sağlama amacıyla reel sektöre ya da yurtdışı piyasalarına ters pozisyonda aktarabilirler.

Bu ihale çeşidinde ihaleyi yapan kurumun pozisyon tutarı ile fiyat-vade oranları en başından belirlenmesi gereken temel unsurları oluşturur. Bu kapsamda TCMB çeşitli vadelerde ihaleler düzenleyerek döviz piyasalarına üye olan bankalar ile ihale usülü çoklu fiyat üzerinden gerçekleştirir. İhaleye katılan bankalar, belirlenen vadeler için pozisyon almak istedikleri döviz miktarını ve vadeli kur tekliflerini iletirler. İhale devam ederken olası fiyat ve kur değişimlerine karşı TCMB bilgisi dahilinde teminat bulundurulması gerekmektedir. İhaleyi kazanan bankalar verdikleri vadeli kur tekliflerine göre belirlenip en yüksek vadeli kur teklifini veren bankalar ihaleyi kazanmış olacaklardır. TCMB uygun gördüğü takdirde yapılan işlemleri yenileme imkanını da bankalara sunabilecektir.

Vade tarihinde belirlenen kurun ihalede oluşan kur seviyesi üzerine çıkması durumunda TCMB, bankalara önceden belirlenen kur ile vadeli kur arasındaki fiyat farkını TL olarak ödeyecektir. Vade sonunda önceden belirlenen döviz kuru üzerinde anlaşılan seviyenin altında gerçekleşmesi durumunda TCMB, karşı taraf yani bankalardan ödeme tahsil edecektir. Her iki durumda da vade tarihinde herhangi bir döviz ödemesi yapılmayacaktır.

Bugün yapılan (20.11.17) ihale sonuçlarına göre belirlenen teklif;

  • 1 aylık uzlaşmalı vadeli 150 milyon dolar tutarındaki döviz ihalesinde teklif 312 milyon dolar, ortalama fiyat 3.9452 TL
  • 3 aylık uzlaşmalı vadeli 100 milyon dolar tutarındaki döviz ihalesinde teklif 166 milyon dolar, ortalama fiyat 4.0222 TL
  • 6 aylık uzlaşmalı vadeli 100 milyon dolar tutarındaki döviz ihalesinde teklif 150 milyon dolar, ortalama fiyat 4.1362 TL

TCMB tarafından açıklanan takvime göre haftada üç kez 150 milyon dolar tutarında bir ay vadeli, haftada bir kez 100 milyon dolar tutarında üç ay vadeli, iki haftada bir kez 100 milyon dolar tutarında 6 ay vadeli ihale gerçekleştirilecek.

Kaynak: Bu yazı “tcmbblog.org/tr/turk-lirasi-uzlasmali-vadeli-doviz-alim-satim-ihalelerine-genel-bakis/” adresinden, ilgili makale referans gösterilerek yazılmıştır. Yazılan bu yazı referans niteliği taşımaz.

Akdeniz Üniversitesi Turizm Fakültesi Konaklama İşletmeciliği bölümü mezunuyum. İstanbul Aydın Üniversitesi İşletme Yönetimi bölümünde Yüksek Lisansımı tamamladım. İlgi alanlarım Ekonomi, Marka Yönetimi ve Markalaşma, Genel ve Türk Siyasi Tarihi ile Roma Tarihi ve Sağlık Bilimleridir. Tarih, Ekonomi ve güncel konular hakkında ayrıca kendime ait bir blog sitem mevcut. Buradan da beni takip edebilirsiniz. : mehmetayaz2828@blogspot.com.tr

Cevap Yaz

Your email address will not be published.